Almanya Başbakanı Friedrich Merz, AB liderlerine gönderdiği mektupta Ukrayna için "hızlandırılmış" özel bir statü önerdi. Ukrayna'nın AB’ye tam katılım sürecinin kısa vadede gerçekçi olmadığını belirten Merz, Kiev'i doğrudan kurumlara entegre edecek ve askeri güvenlik garantisi sağlayacak "Asosye Üyelik" modelini masaya getirdi. Ancak Ukrayna lideri Zelenskiy'nin "yarım üyeliğe" sıcak bakmadığı biliniyor.
BRÜKSEL / BERLİN – Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik süreci, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in AB liderliğine sunduğu radikal bir teklifle yeni bir boyut kazandı. Avrupa Komisyonu ve AB Konseyi liderlerine resmi bir mektup gönderen Almanya Başbakanı Merz, Ukrayna'nın karşı karşıya olduğu bürokratik engelleri aşmak ve barış sürecine katkı sağlamak amacıyla acilen bir çalışma grubu kurulmasını ve ülkeye "Asosye Üye" (Ortak Üye) statüsü verilmesini önerdi.
"Tam Üyelik Zaman Alacak, Bekleyecek Vaktimiz Yok"
Başbakan Merz mektubunda, Ukrayna'nın AB normlarına uyum sağlaması için gereken reformların ve üye ülkelerdeki siyasi onay süreçlerinin uzun yıllar alabileceğini itiraf etti. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin daha önce telaffuz ettiği hızlı takvimlerin mevcut şartlarda gerçekçi olmadığını ima eden Merz, şu ifadeleri kullandı:
"Sayısız engel ve üye ülkelerdeki karmaşık onay mekanizmaları göz önüne alındığında, Ukrayna’nın katılım sürecini kısa sürede tamamlayamayacağımız aşikardır. Ancak devam eden barış süreci ve jeopolitik riskler nedeniyle daha fazla gecikmeye vaktimiz yok."
Merz'in önerdiği model, AB anlaşmalarında köklü bir değişiklik ya da katılım anlaşması imzalanmasını gerektirmiyor; yalnızca liderler düzeyinde güçlü bir "siyasi mutabakat" ile hayata geçirilebiliyor.
Ukrayna’ya AB Koruması: Madde 42(7) Devreye Girebilir
Alman Şansölyesi'nin teklif ettiği "Asosye Üyelik" modeli, Kiev'e oy hakkı vermese de onu Avrupa kurumlarının göbeğine yerleştiriyor. Plana göre Ukrayna:
AB Konseyi ve bakanlar düzeyindeki toplantılara oy hakkı olmaksızın katılabilecek,
Avrupa Komisyonu bünyesinde portföyü olmayan bir "ortak komiser" ile temsil edilecek,
En dikkat çekici olarak da, AB Antlaşması’nın 42(7) maddesi uyarınca "Karşılıklı Savunma Taahhüdü" (Askeri Güvenlik Garantisi) kapsamına alınacak.
Merz, bu güvenlik maddesinin genişletilmesinin Ukrayna için hayati bir kalkan oluşturacağını ve aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülük ettiği barış müzakerelerinde Kiev'in elini güçlendireceğini savunuyor.
Zelenskiy "Yarım Üyeliğe" Karşı: Kriz Kapıda mı?
Almanya'nın bu formülü Brüksel koridorlarında tartışmaya açılırken, gözler Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'e çevrildi. Zelenskiy, daha önce yaptığı açıklamalarda Ukrayna'nın "ikinci sınıf" veya "eksik" bir üyelikle geçiştirilmesine karşı olduğunu, hedeflerinin tam ve eksiksiz entegrasyon olduğunu defalarca vurgulamıştı.
Slovakya Başbakanı Robert Fico gibi AB içindeki bazı liderler de "Bir ülkeyi ya tamamen kabul edersiniz ya da etmezsiniz" diyerek Merz'in formülüne mesafeli yaklaştı. Avrupa Komisyonu ise Almanya'dan gelen mektubu aldıklarını doğrulayarak, konunun Avrupa Konseyi düzeyinde tartışılabileceğini belirtti.
Ukrayna'nın egemenlik mücadelesi ve AB hayali, Batı cephesinde "gerçekçi reformlar" ile "acil güvenlik ihtiyacı" arasında yeni bir diplomatik satranç hamlesine sahne oluyor.